Эрүүл мэндийн яам - Монгол улсын засгийн газар
ЭХ ОРОНДОО НҮДНИЙ ТОРЛОГ ШИЛЭНЦРИЙН МЭС ЗАСЛЫГ АМЖИЛТТАЙ ХИЙЖ БАЙНА.   ЭМЯ     “Ариутгалын төв тасаг, нян судлалын лабораторийг шинэчлэн засварлажээ     ЭМЯ     Төрийн дээд одон медалиар шагнагдлаа     ЭМЯ     Төрийн тусгай албан хаагчдын нэгдсэн эмнэлгийг Монгол улсын ерөнхийлөгчийн зарлигаар “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон”-гоор шагнагдлаа.     ЭМЯ    ХАЛДВАРТ СААГИЙН ЭСРЭГ ИДЭВХИГҮЙЖҮҮЛСЭН ВАКЦИНЫГ ДАРХЛААЖУУЛАЛТАД НЭВТРҮҮЛЭХ СУРГАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ
Долоон хүний амь аварсан хоёр эмчид баяр хүргэлээ

Долоон хүний амь аварсан хоёр эмчид баяр хүргэлээ

Өнгөрөгч арваннэгдүгээр сарын 19-нөөс 20-нд шилжих шөнө 04.30 цагийн үед Баянзүрх дүүргийн арванхоёрдугаар хороонд “Хүн угаартсан байна” гэх дуудлагын дагуу эмч Э.Одгэрэл, жолооч Т.Гүнтэвсүрэн нар дуудлагаар очжээ. Улмаар байшингийн гал хажуу гэр лүү дамжиж, угаартсан иргэд галын аюулд өртсөн байсан аж. Ингээд мэргэжлийн ур чадвар гарган хурдан шуурхай ажиллаж, 2-13 насны таван хүүхэд, хоёр иргэнийг цаг алдалгүй гаргаж, эрдэнэт хүний амь насыг аварсан бахдам гавьяа байгуулжээ. Тэд угаартсан хүмүүсийг аварч түргэн тусламжийн машиндаа оруулах үед гэр шатаж нурсан аж. Тэгвэл өчигдөр Нийслэлийн эрүүл мэндийн газраас албан үүргээ биелүүлж явахдаа эрдэнэт хүний амь насыг аварсан хоёр албан хаагчдад “Хүний төлөө” медалийг гардуулж, нэг сарын цалинтай дүйцэх хэмжээний мөнгөн урамшуулал олгосон билээ. Харин өнөөдөр Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл салбарынхаа хоёр ажилтныг хүлээн авч уулзан, Эрүүл мэндийн яамны жуухаар шагнаж, урамшууллаа. Түргэн тусламжийн Их эмч Э.Одгэрэл болсон явдлын талаар ярихдаа “Өнгөрөгч сарын 19-нөөс 20-нд шилжих шөнө албан үүргээ гүйцэтгээд явж байсан. Дуудлагын дагуу очиход 50 гаруй насны иргэн хашааны гадаа тосч аваад “Байшин шатаж байна, бидэнд туслаач, гал дуудаж өгөөч” гэсэн. Бид маш шуурхай 101 рүү тусламж дуудаад, угаартсан хүмүүс хаана байгааг асуулаа. "Угаартсан иргэд урд талын гэрт байгаа" гэсэн. Улмаар байшингийн гал гэрийн дээд талын даавуу руу орж эхэлсэн учраас гэр лүү хурдан гүйж орсон. Гэрийн голын орон дээр таван хүүхэд, 20, 50 орчим насны хоёр эмэгтэй байлаа. Би гэр шатаж эхэлснийг дуулгаад хүүхдүүдийг ороож машинд оруулсан. Мөн 50 гаруй насны эмэгтэйг аваад гарсан. 28 орчим насны эмэгтэй өөрөө хүрэм нөмрөөд бидэнтэй хамт гарсан. Ер нь бол бүгд л өмссөн хувцастайгаа л гарч амжсан даа. Ингээд хүүхдүүдийг ЭХЭМҮТ-д хүргэж, 56 настай эмэгтэйг Цэргийн төв эмнэлгийн яаралтай тусламжийн тасагт хүргэж өгсөн” хэмээн ярив. Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл хүний төлөө хэмээн тангараг өргөсөн хоёр ажилтнаараа бахархаж байна хэмээгээд “Та бүхний буян заяа дэлгэрэг. Долоогийн долоон хүний алтан амь аварна гэдэг буянтай үйл хэрэг. Тиймээс миний зүгээс тусалж болох бүх зүйлээр туслахад бэлэн. Та бүхэн ч гэсэн нэгэн халуун ам бүлийг гэртэй болгох хандивын аянаа зохион байгуулаарай” хэмээлээ. Их эмч Э.Одгэрэл нь 2012 онд “Ач” анагаах ухааны их сургууль төгссөн бөгөөд 2017 оны арванхоёрдугаар сараас эхлэн Нийслэлийн Түргэн тусламжийн төвд их эмчээр ажиллаж байгаа аж. Харин жолооч Т.Гүнтэвсүрэн нь тус төвд 2003 оноос хойш ажиллаж буй бөгөөд эрүүл мэндийн салбарт тасралтгүй 23 жил ажиллажээ.
Сайд Д.Сарангэрэл БНХАУ-аас манай улсад суугаа Элчин сайд Син Хаймин-тай уулзалт хийлээ

Сайд Д.Сарангэрэл БНХАУ-аас манай улсад суугаа Элчин сайд Син Хаймин-тай уулзалт хийлээ

БНХАУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд Син Хаймин үүрэгт ажлаа дуусгаж байгаатай холбогдуулан өнөөдөр ЭМЯ-нд хүлээн авч уулзлаа. Монгол, Хятад хоёр улсын эрүүл мэндийн салбар дахь харилцаа, хамтын ажиллагаа олон жилийн түүхэн уламжлалтай бөгөөд таныг Монгол Улсад ажиллах хугацаанд эрүүл мэндийн салбарын хүний нөөцийг бэхжүүлэх, эмч мэргэжилтнүүдийн сургалт, харилцан солилцоо, хөрөнгө оруулалт, анагаах ухаан, эрүүл мэндийн шинэ дэвшилтэт арга технологи нэвтрүүлэх, хамтарсан төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх, харилцан мэдлэг туршлага солилцох зэргээр томоохон ажлуудыг хийж хэрэгжүүллээ. Тухайлбал, хоёр улсын ЭМЯ-д хоорондын хоорондын хамтын ажиллагааны төлөвлөгөөг 1991 оноос эхлэн 4 жилийн хугацаатайгаар тус тус байгуулан ажиллаж байгаа бөгөөд 2017 онд Монгол Улсын Эрүүл мэндийн яам болон БНХАУ-ын Эрүүл мэндийн яам хоорондын 2017-2021 онд хамтран ажиллах төлөвлөгөөг байгуулсан. Уг төлөвлөгөөний хүрээнд халдварт өвчний хяналт, эрүүл мэндийн мэдээллийн тогтолцоо, телемедицин, цахим эрүүл мэнд, эрүүл мэндийн инноваци, технологи; уламжлалт анагаах ухаан, эх, хүүхдийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ, нийгмийн эрүүл мэндийн яаралтай үеийн бэлэн байдал, хариу арга хэмжээ, цусны аюулгүй байдал, эрүүл мэндийг дэмжих чиглэлүүдээр хамтран ажиллахаар тусгагдсан. Мөн эмч мэргэжилтний сургалт, хүний нөөцийн чадавхийг бэхжүүлэх чиглэлээр БНХАУ-ын Засгийн газрын хөгжлийн албан ёсны туслалцааны хүрээнд тус улсын Худалдааны яамнаас зохион байгуулдаг 3 долоо хоногийн сургалтад жил бүр олон тооны Монгол эмч мэргэжилтнүүд хамрагдсан. Тухайлбал, 2015-2018 онд нийт 74 эмч мэргэжилтнүүд эх хүүхдийн эрүүл мэнд, мэдрэл, зүрх судасны эмгэг, сувилахуй, уламжлалт анагаах ухаан болон халдварт өвчний чиглэлээрх сургалтад хамрагджээ. Түүнчлэн 2019 онд сүрьеэгийн чиглэлээр 30, зүрх судасны эмгэг болон бэлгийн замын халдварт өвчний чиглэлээр тус тус 25 эмч мэргэжилтнүүд хамрагдлаа.
Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл Бүгд Найрамдах Чех Улсын Пипл Ин Нийд Төрийн бус байгууллагын Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Тимоти Женкинс-тэй уулзлаа

Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл Бүгд Найрамдах Чех Улсын Пипл Ин Нийд Төрийн бус байгууллагын Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Тимоти Женкинс-тэй уулзлаа

Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэлийн Бүгд Найрамдах Чех Улсын Пипл Ин Нийд Төрийн бус байгууллагын Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Тимоти Женкинс-тэй хийх уулзалтад хийлээ. Уулзалтаар Чех Улсын Пипл Ин Нийд (People in need) Төрийн бус байгууллагын Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Тимоти Женкинс Эрүүл мэндийн сайдад бараалхаж танилцах, эрүүл мэндийн салбарт хамтран хэрэгжүүлсэн төслийн талаар товч мэдээллээ. Мөн Европын холбооноос санхүүжиж буй "Амьсгалах эрх" төслийг танилцуулж, цаашдын хамтын ажиллагааны талаар харилцан санал солилцлоо. 2011 oнд Монгол Улсын Эрүүл мэндийн яам болон Бүгд Найрамдах Чех Улсын Пипл ин Нийд төрийн бус байгууллага хоорондын хамтран ажиллах санамж бичгийг байгуулж, “Монгол Улсын баруун болон өмнөд хэсэгт орших аймгуудад эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх нь” төслийг хэрэгжүүлсэн. 2011-2013 онд хэрэгжсэн уг төслийн хүрээнд Архангай, Өвөрхангай, Завхан, Баянхонгор, Хөвсгөл, Өмнөговь аймгийн нэгдсэн эмнэлэг тус бүрт явуулын эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлэхэд шаардлагатай аппарат, тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгслээр тоноглогдсон эмнэлгийн зориулалттай автомашиныг хүлээлгэн өгсөн. Явуулын эмнэлэг нь дараах тоног төхөөрөмжөөр хангагдсан. Үүнд, зөөврийн радио долгионы аппарат, зөөврийн эхо аппарат, ходоодны дуран, чагнуур, чихний дуран, цусны сахар хэмжигч, даралт хэмжигч, цусны оношилгооны аппарат, микроскоп, жижиг мэс ажилбарын ком, нүдний дуран, оношилгооны гэрэл, ариутгагч, жин, цахилгаан үүсгүүр, сандал, ширээ болон үзлэгийн сандал багтана. Төслийн хүрээнд алслагдсан, хөдөө орон нутгийн хүн амд үзүүлэх эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлөх явуулын эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээтэй холбоотой мэргэжил, арга зүйн дэмжлэг үзүүлэх, хууль эрх зүйн орчныг сайжруулах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлсэн. Эдгээр төслүүд нь эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж, үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, алслагдсан орон нутгийн иргэдэд эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг орчин үеийн зөөврийн оношилгооны тоног төхөөрөмжийг ашиглан цаг алдалгүй үзүүлэхэд чухал ач холбогдолтой юм.

Долоо хоногийн онцлох

Шинэ мэдээ мэдээлэл

Эрүүл мэндийн даатгалаар олгогдог хөнгөлөлттэй эмийн асуудлаар уулзалт боллоо

“Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас үнийн хөнгөлөлт олгох зайлшгүй шаардлагатай эмийн нэр, төрөл, үнийн дээд хязгаар хөнгөлөх хэмжээг тогтоох тухай” Эрүүл мэндийн даатгалын Үндэсний зөвлөлийн 12-р тогтоолын хэрэгжүүлэх талаар ярилцаж ЭМЯ болон Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газрын удирдлагууд ярилцаж улмаар Эм ханган нийлүүлэх байгууллага, эмийн сангуудаас гаргах саналыг судлан, шийдвэрлэж зүйтэй гэж тогтлоо. Энэ талаар 12 срын 6-ны өдөр Холбогдох байгууллагуудын саналыг сонсох уулзалт боллоо. Уулзалтад ЭМДҮЗ-ийн дэд дарга Д.Дэмбэрэл, Эрүүл мэндийн дэд сайд Л.Бямбасүрэн болон ЭМДҮЗ-ийн ажлын алба, ЭМЯ-ны Бодлого, төлөвлөлтийн газар, Эм үйлдвэрлэл технологийн газар болон ЭМДЕГ-ын төлөөлөл, Монголын эм зүйн байгууллагуудын нэгдсэн “Эм” холбооны тэргүүн Д.Энхжаргал, тус холбооны гүйцэтгэх захирал И.Балжинням, Эм хангамжийн холбооны тэргүүн Д.Цэндээхүү болон бусад эм ханган нийлүүлэх байгууллага, эмийн сангийн төлөөлөгчид оролцов. Уулзалтаар • “Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас үнийн хөнгөлөлт олгох зайлшгүй шаардлагатай эмийн нэр, төрөл, үнийн дээд хязгаар хөнгөлөх хэмжээ”-г тогтоох 12-р тогтоолд нэмэлт өөрчлөлт оруулах, бэлтгэх • Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас үнийн хөнгөлөлт олгох зайлшгүй шаардлагатай эмийн нэр, төрөл, үнийн дээд хязгаар хөнгөлөх хэмжээ”-г тогтоох 12-р тогтоолын тооцох арга аргачлалын талаар боловсруулах ажлын хэсэг байгуулж ажиллахаар боллоо

“НИЙСЛЭЛИЙН ХҮҮХДИЙН ШҮД УГААЛТЫН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ ТЭМЦЭЭН” боллоо

Монгол Улсын Засгийн газраас 2018 онд баталсан “Эрүүл шүд-Эрүүл хүүхэд” үндэсний хөтөлбөр, Нийслэлийн Засаг даргын 2016-2020 оны үйл ажиллагааны мөрийн хөтөлбөрийн 4.2.2 дахь хэсгийг хэрэгжүүлэх хүрээнд өнөөдөр “Нийслэлийн хүүхдийн шүд угаалтын аварга” шалгаруулах тэмцээнийг зохион байгуулж байна. ЭМЯ, НЗДТГ, НЭМГ, НШЭНТ-өөс хамтран зохион байгуулж буй энэхүү тэмцээн нь ЕБС-ийн сурагчдын амны хөндийн эрүүл мэндийн боловсролыг дээшлүүлэх, шүд угаах зөв аргачлалыг эзэмшүүлэх, дадал хэвшил бий болгох зорилготой юм. Нээлтийн арга хэмжээнд Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл, Нийслэлийн Засаг даргын Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын асуудал хариуцсан орлогч Ш.Анхмаа, Нийслэлийн Эрүүл мэндийн газрын дарга Л.Төмөрбаатар болон албаны бусад хүмүүс оролцлоо. Тэмцээний нэгдүгээр үе шатанд дүүргийн Засаг даргын тамгын газар, Эрүүл мэндийн төвтэй хамтран тухайн харьяа дүүргийн ЕБС-иудын 4, 5 дугаар ангийн сурагчдаас шилдэг гурван багийг сонгон шалгаруулжээ. Хоёрдугаар шатанд буюу “Нийслэлийн хүүхдийн шүд угаалтын аварга шалгаруулах тэмцээн”-д есөн дүүргийн 25 сургуулиас нийт 25 баг буюу 9-10 насны 200 хүүхэд амны хөндийн эрүүл мэндийн талаарх мэдлэгээ сорьж, шүд угаах аргачлалаар өрсөлдөж байна. Шилдгээр шалгарсан сургууль, цэцэрлэгийн бага ангийн багш нар “Амны хөндийн эрүүл мэнд“ сургалтыг сурагч, тэдний эцэг, эх асран хамгаалагч нарт зохион байгуулж, үр дүнг тооцон ажиллах юм. Энэхүү туршлагаар цаашид нийслэлийн бусад сургуулийн багш нарыг сурган, тэднээр дамжуулан бага ангийн хүүхэд, эцэг эх, асран хамгаалагч нарт зөв мэдлэг, дадал хэвшил олгохоор зорьж буй юм. Бага насны хүүхдийн дунд шүд цоорох өвчний тархалт ихсэж байгаатай холбогдуулан Нийслэлийн Эрүүл мэндийн газраас олон талт арга хэмжээг үе шаттайгаар зохион байгуулж байна. Дээрх ажлын хүрээнд Нийслэлийн Эрүүл мэндийн газар, Нийслэлийн Боловсролын газар, АШУҮИС-ийн Нүүр, ам судлалын сургуулиас хамтран хүүхдийн амны хөндийн эрүүл мэндийг сайжруулах, шүд зөв угаах дадлыг хэвшүүлэх зорилгоор “Амны хөндийн эрүүл мэнд” сургалтын гарын авлага боловсруулж хэвлүүлсэн. Мөн Нийслэлийн Засаг даргын захирамжийн дагуу нийслэлийн төрийн өмчит ЕБС-ийн 1-5 дугаар ангийн 3100 гаруй багш, сургуулийн эмч, дүүргийн Эрүүл мэндийн төвийн шүдний эмч, нийгмийн ажилтныг сургалтанд хамруулсан бөгөөд төрийн өмчит 231 цэцэрлэгийн эрхлэгч, сургалтын арга зүйч, дүүргийн Эрүүл мэндийн төвийн нийгмийн ажилтан, шүдний эмч, 142 Өрхийн эрүүл мэндийн төвийн эмч зэрэг нийт 658 хүнийг дээрх гарын авлагад багтсан сэдвийн дагуу сургагч багшаар бэлтгэсэн байна. Монгол Улсын хүн амын дийлэнх хувь нь хот суурин газарт шилжин амьдарч, амьдралын хэв маяг, үндэсний уламжлалт дадал заншил нь өөрчлөгдсөн, нийт аймгийн 47.7 хувь нь фторын агууламж багатай ундны ус хэрэглэж байгаагийн зэрэгцээ чихэрлэг, өтгөрүүлсэн, хийжүүлсэн ундааны хэрэглээ сүүлийн 20 гаруй жилд 2-3 дахин нэмэгдэж сүү, цагаан идээний хэрэглээ 40 гаруй хувиар буурсан, хүнсний бүтээгдэхүүний зөв сонголт, зохистой хэрэглээний талаархи хүн амын мэдлэг, дадал хангалтгүй байгаа зэрэг нь шүд цоорох өвчин, цоорлын бус гаралтай шүдний хатуу эдийн эмгэг, яс сийрэгжих өвчнийг үүсгэх гол шалтгааны нэг болж байна. Сүүлийн жилүүдэд хүүхэд, ялангуяа 02-12 насныханы дунд шүд, амны хөндийн өвчлөл ихэссэн төдийгүй 2016 онд нийслэлийн төвийн зургаан дүүргийн 3-5 насны хүүхдийн дунд хийсэн судалгаагаар шүд цоорох өвчний тархалт 92.9 хувь, эрчим 8.2 гарчээ. Хүүхдийн шүдний цоорол нь чих, хамар хоолойн болон амь насанд аюултай эрүү, нүүрний мэс заслын үрэвсэлт өвчний шууд шалтаан, мөн амьсгалын замын халдвараас гадна 200 гаруй халдварт өвчний суурь болдог ажээ.

БНХАУ-ЫН ӨМӨЗО-НЫ ШИЛИЙН ГОЛ АЙМАГТ БҮРТГЭГДСЭН ТАРВАГАН ТАХАЛ ӨВЧНИЙ ТАЛААРХ АЛБАН МЭДЭЭЛЭЛ

БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны Шилийн гол аймагт 2019 оны 11 сарын 12-24-ний өдрийн хооронд тус улсын 4 иргэн тарваган тахал өвчнөөр өвчилсөн бөгөөд тэдгээр иргэдийг хавьтлуудын хамт бүрэн хяналтад авч, эмчлэн цаашид тархах эрсдэлийг бүрэн зогсоосон талаар БНХАУ-ын Гаалийн газрын Эрүүл мэндийн хорио цээрийн хяналтын хэлтэс, Өвчний хяналт, сэргийлэлтийн төвөөс мэдээлсэн болно. БНХАУ-ын хил дагуух орон нутагт тус төвөөс хийсэн тандалт судалгаагаар тарваган тахлын байгалийн голомт одоогоор намжмал байдалтай байна. Үүссэн нөхцөл байдалтай холбоотойгоор хил залгаа орон нутгийн эрүүл мэндийн байгууллагууд болон хилийн нэвтрэх цэгийн бэлэн байдлыг хангуулж, халдвар тархахаас сэргийлэх бүхий л арга хэмжээг авч, мэргэжил арга зүйн зөвлөгөөгөөр ханган ажиллаж байна. Монгол улсын иргэд гадаадад зорчих тохиолдолд тухайн улс оронд тархаж буй мал, амьтнаас хүнд халдварлах өвчлөлийн мэдээллийг судалж, шаардлагатай тохиолдолд ЗӨСҮТ-өөс /Утас: 70282853/ урьдчилан сэргийлэх зөвлөмжийг авч байхыг анхаарна уу.

ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН САЙДЫН ИВЭЭЛ ДОР ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДАЖ БУЙ ЭМНЭЛГИЙН ТОНОГ ТӨХӨӨРӨМЖИЙН ИНЖЕНЕРҮҮДИЙН “ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН САЛБАРЫН ХЭМЖЛИЙН НЭГДМЭЛ БАЙДЛЫН ТОГТОЛЦОО” IV ЧУУЛГАН БОЛЛОО

Эрүүл мэндийн яам, Эрүүл мэндийн хөгжлийн төв, ЭМЯ-ны Эмнэлгийн техник, тоног төхөөрөмжийн мэргэжлийн салбар зөвлөл, Монголын эмнэлгийн инженерчлэлийн нийгэмлэг хамтран Эрүүл мэндийн салбарт хэмжлийн нэгдмэл байдлын тогтолцоо бүрдсэний 5 жилийн ойн хүрээнд “ЭМНЭЛГИЙН ТОНОГ ТӨХӨӨРӨМЖИЙН ИНЖЕНЕРҮҮДИЙН ДӨРӨВДҮГЭЭР ЧУУЛГАН”-ыг 2019 оны 12 дугаар сарын 5-6-ны өдрүүдэд зохион байгууллаа. Чуулганы нээлтэд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, Засгийн газрын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл, Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг - Стандарт, хэмжил зүйн газрын дэд дарга Д.Дарь Сүхбаатар, Шинжлэх Ухаан Технологийн Их Сургуулийн Захирал Б.Очирбат нар оролцож мэндчилгээ дэвшүүлж, үг хэлж, эрүүл мэндийн салбар тууштай, үр бүтээлтэй ажилласан шилдэг эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийн инженерүүдэд шагнал гардуулав. Тус чуулганы үеэр эрүүл мэндийн салбарын эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийн чанар, аюулгүй байдал, шалгалт тохируулга, хөрөнгө оруулалт, засвар үйлчилгээг сайжруулах, инженер техникчдийн нийгмийн асуудлын талаар хэлэлцүүлэг болон засвар үйлчилгээний менежментийн сургалт хийгдсэн. Эрүүл мэндийн яам, Эрүүл мэндийн хөгжлийн төв, төв эмнэлэг, тусгай мэргэшлийн төв, 21 аймгийн нэгдсэн эмнэлэг, бүсийн оношилгоо эмчилгээний төв, Нийслэлийн эрүүл мэндийн газрын харьяа 9 дүүргийн эрүүл мэндийн төв, нэгдсэн эмнэлэг, амаржих газар, хувийн хэвшлийн эрүүл мэндийн байгууллага, эмнэлгийн тоног төхөөрөмж ханган нийлүүлэх байгууллагын удирдлага, мэргэжилтэн, инженер, техникчид зэрэг 200 гаран төлөөлөгч чуулганд оролцсон. Энэхүү чуулганаар эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийн чанар, аюулгүй байдал, шалгалт тохируулга, хөрөнгө оруулалт, засвар үйлчилгээг сайжруулах, инженер техникчдийн нийгмийн асуудлын талаар хэлэлцүүлж, Япон олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага “ЖАЙКА”-ын шугамаар “Эмнэлгийн тоног төхөөрөмжийн удирдлага, засвар үйлчилгээний сургалт” хамрагдсан инженерүүд олон улсыг туршлага, сурч мэдсэн зүйлсээ хуваалцаж, цаашдын зорилго зорилт, үйл ажиллагааг тодорхойлсон.

“Сувилахуй-2020” үндэсний зөвлөлдөх уулзалт боллоо

Дэлхийн эрүүл мэндийн Ассемблейн 2019 оны 05 дугаар сард Женев хотноо хуралдсан хуралдааны A72/54 Rev.1 шийдвэрээр ирж буй 2020 оныг Сувилагч эх баригчийн жил болгон зарласан юм. Энэ хүрээнд 2019 оны 12 дугаар сарын 03-ны өдөр Эрүүл мэндийн яамнаас санаачлан, 21 аймгийн эрүүл мэндийн газарт сувилахуйн асуудал хариуцсан мэргэжилтнүүд, аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн сувилахуйн албаны дарга нар, нийслэл, төв, төрөлжсөн тусгай мэргэшлийн эмнэлгүүд, сувилахуйн боловсрол олгогч байгууллага, Монголын сувилагчдын нийгэмлэг, Сувилахуйн амьдрал төв зэрэг сувилахуйн мэргэжлийн гол төлөөлөгчид болох 78 хүний бүрэлдэхүүнтэй “Сувилахуй-2020” үндэсний зөвлөлдөх уулзалтыг зохион байгуулав. Энэхүү уулзалтад Эрүүл мэндийн яамны Бодлого төлөвлөлтийн газраас Сувилахуй, эх барихуйн асуудлаарх бодлогын асуудлууд, Төрийн захиргаа, удирдлагын газраас Сувилагч, эх баригчдын хүний нөөцийн төлөвлөлт, Эмнэлгийн тусламжийн газраас Сувилахуйн тусламж, үйлчилгээний талаар илтгэл тавьж, хэлэлцүүллээ. Мөн нийслэлийн эрүүл мэндийн газар, аймгийн эрүүл мэндийн газрын асуудал хариуцсан мэргэжилтнүүд тулгамдсан асуудлаа хэлэлцүүлж, нийт оролцогчид тулгамдсан асуудал, шийдвэрлэх гарцыг тодорхойлохоор бүлгээр ажиллав. Сувилахуй, эх барихуйн асуудлаар 2020 онд хийх ажлын төлөвлөгөөнд тусгуулах ажлыг нэгтгэн, ЭМЯ-ны удирдлагад танилцуулахаар шийдвэрлэлээ.

“ӨСВӨР ҮЕИЙНХНИЙ ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ЦАХИМД СУУРИЛСАН ТАНДАЛТЫН ТОГТОЛЦОО" СЭДЭВТ ЦАХИМ ХУРЛЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАВ

ЭМС-ын 2015 оны 6-р сарын 5-ны өдрийн “Өсвөр үеийн эрүүл мэндийн мэдээллийн маягт батлах тухай” 224 тоот тушаалд заасны дагуу 2015 оны 7-р сарын 1-нээс эхлэн ЭХЭМҮТ-ийн Тандалт судалгааны алба улсын хэмжээнд өсвөр үеийн эрүүл мэндийн мэдээллийг цахимаар хүлээн авч эхэлсэн бөгөөд өсвөр үеийнхэнд нийгэм, сэтгэлзүйн цогц тусламж үйлчилгээ үзүүлсэн талаарх нэгдсэн мэдээллийн сантай болж, гарсан үр дүнг илүү бодитой үнэлж, урьдчилан сэргийлэх үйл ажиллагааг авахын тулд 2019 онд тандалтын тогтолцоог боловсронгуй болгож, програм хангамжид өргөтгөл хийсэн. 2019 оны 12-р сарын 4-нд програм хангамжийг өргөтгөсөнтэй холбоотой шинэ програм хангамжийг өсвөр үеийн эмч, мэргэжилтнүүдэд танилцуулсан цахим хурлыг ЭХЭМҮТ-ийн эмчилгээ эрхэлсэн дэд захирал Ц.Алтантуяа удирдан, "ӨСВӨР ҮЕИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ТАНДАЛТЫН ТОГТОЛЦОО” сэдвээр хийлээ. Цахим хуралд ЭХЭМҮТ-ийн ТСА-ны Хүүхдийн их эмч Т.Номиндэлгэр, “Өсвөр үеийн эрүүл мэндийн тандалтын тогтолцооны өнөөгийн байдал”, ТСА-ны инженер Б.Жаргал “Өсвөр үеийн эрүүл мэндийн мэдээллийн цахим програм” сэдвээр мэдээлэл хийлээ. Уг цахим хуралд ЭХЭМҮТ-ийн Өсвөр үеийн клиникийн эмч М.Мөнххишиг, сэтгэлзүйч А.Бумбаяа, нийгмийн ажилтан Н.Эрдэнэчимэг, Увс аймгийн өсвөр үеийн зөвлөгч, Тандалт судалгааны алба, 21 аймгийн өсвөр үеийн эмч, мэргэжилтэн, сэтгэлзүйч, нийгмийн ажилтан, зөвлөгч нарын 60 хүн оролцлоо. ЭХЭМҮТ-ийн Өсвөр үеийн эмч М.Мөнххишиг, ТСА-ны эмч, мэргэжилтнүүд хурлын үеэр гарсан асуулт, хариулт, санал хүсэлтэнд хариулж, цаашид мэдээллээ үнэн зөв, шуурхай оруулж, мэдээлэл, програмтай холбоотой санал хүсэлтээ тус алба руу явуулахыг уриалав. Хуралд идэвхитэй оролцож хамтран ажилласан эмч мэргэжилтэн нартаа талархал илэрхийлье.

ЦАХИМ ХУРАЛ ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА

ЭХЭМҮТ-өөс ЭМС-ын А/207 тоот тушаалын 3.2.5, 3.2.6, 3.2.7 заалтын дагуу эхийн эндэгдлийн тохиолдлыг танилцуулж, эхийн ноцтой хүндрэл, эндэгдлээс сэргийлэх зорилгоор “Жирэмсэн, төрсний дараах үеийг хүндрүүлсэн тархины судасны эмгэгүүд, яаралтай авах арга хэмжээ, зөвлөмж” сэдэвт цахим хурлыг 2019 оны 12 дугаар сарын 03-ны өдөр зохион байгууллаа. Цахим хурлыг ЭХЭМҮТ-ийн Эмчилгээ эрхэлсэн дэд захирал Г.Баттулга нээж, 2017-2019 оны эхний 11 сарын байдлаарх улсын хэмжээний эхийн эндэгдлийн тухай мэдээллийг танилцууллаа. Тэрээр 2019 оны эхийн эндэгдлийн шалтгаанд эх барихын бус шалтгаан давамгайлж байгаатай холбогдуулан, эхийг жирэмслэлт, төрөлтөд бэлтгэхийн тулд нөхөн үржихүйн насны эмэгтэйчүүдийг урьдчилан сэргийлэх үзлэг, шинжилгээнд хамруулан, эрхтэн тогтолцооны хавсарсан эмгэгийг илрүүлэх, эмчлэх, эрүүлжүүлэх ажлыг үр дүнтэй хийх, жирэмснийг эрт илрүүлэх, өндөр эрсдэлтэй жирэмсэн эхийн жирэмснийг үргэлжлүүлэн тээлгэх эсэх асуудлыг эх барих эмэгтэйчүүдийн эмч холбогдох нарийн мэргэжлийн эмч нартай хамтран эрт шийдвэрлэх асуудлыг онцгойлон анхааруулав. Түүнчлэн эхийн ноцтой хүндрэлээс сэргийлэхийн тулд жирэмсэн, төрөх, төрсний дараах үеийн эхийн хяналт, үзлэгийг улам сайжруулах, үүсэж болзошгүй эрсдэл хүндрэлийг эртнээс тооцох, оношилгоог цаг алдалгүй хийж, оновчтой эмчилгээг шуурхай эхлүүлэх арга барилд залуу эмч нарыг сургах шаардлага байгааг дурьдлаа. УГТЭ-ийн Харвалтын тасгийн эрхлэгч, АУ-ны магистр, Клиникийн профессор, тэргүүлэх зэргийн эмч Ж.Ариунаа жирэмсэн үед илрэх тархины судасны эмгэгүүдийн эмнэлзүйн онцлог шинж тэмдгүүд, уг эмгэгийг үүсэхэд нөлөөлөх хүчин зүйлс, оношилгоо, эмийн болон мэс заслын эмчилгээ, төрөлтийг шийдвэрлэх, үүсэж болзошгүй эрсдэл, хүндрэл, ялган оношилгооны талаар онолын мэдээлэл хийж, 2019 онд тархины цус харвалтаар эндсэн эхийн тохиолдолд хийсэн сургамж, зөвлөмжийг танилцууллаа. Тархины судасны эмгэгийг илрүүлэх зорилгоор жирэмсэн эх бүрт тархины дүрс оношилгоо (СТ, MRA) хийх боломж хязгаарлагдмал хэдий ч асуумжаар эхийн эмгэг хууч, тархины гэмтэл авч байсан эсэх, удмын ойр дотныхонд илэрч байсан өвчин эмгэгийн талаар тодруулж байхыг анхаарууллаа. Уг цахим хуралд ЭХЭМҮТ-ийн эмчилгээ эрхэлсэн дэд захирал, эх барих эмэгтэйчүүдийн эмч нар, ЭТҮЧА-ны менежер, ТСА, СМЗТ-ийн эмч нар, Өргөө, Хүрээ амаржих газар, УНТЭ, УГТЭ, ХУДЭМТ, СХДЭМТ, Налайх ЭМТ, Хүүхдийн төв сувилал, 21 аймгийн ЭМГ-ын эх барих эмэгтэйчүүдийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн, нэгдсэн эмнэлгийн чанарын албаны дарга, менежер, эх барих эмэгтэйчүүдийн эмч, зөвлөх эмч, ерөнхий мэргэжилтэн, мэдрэлийн эмч нар бүхий 175 хүн оролцлоо. УНТЭ-ийн ЭТҮЧА-ны менежер Ганчимэгийн тархины судасны эмгэгийг илрүүлэх дүрс оношилгоо (СТ, MRA)-ны зардлыг эрүүл мэндийн даатгалд оруулж өгөх боломж байгаа эсэх, тархины цус харвалтаас сэргийлэх, хянах менежментийн талаар тодруулсанд УГТЭ-ийн Харвалтын тасгийн эрхлэгч Ж.Ариунаа хариулт өглөө. Хэнтий аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн эх барих эмэгтэйчүүдийн ерөнхий мэргэжилтэн Н.Ариунаа онош тодруулахаар мэдрэлийн эмчид өвчтөн явуулж байсантай холбоотой асуудлаар санал бодлоо хэллээ.

Долоон хүний амь аварсан хоёр эмчид баяр хүргэлээ

Өнгөрөгч арваннэгдүгээр сарын 19-нөөс 20-нд шилжих шөнө 04.30 цагийн үед Баянзүрх дүүргийн арванхоёрдугаар хороонд “Хүн угаартсан байна” гэх дуудлагын дагуу эмч Э.Одгэрэл, жолооч Т.Гүнтэвсүрэн нар дуудлагаар очжээ. Улмаар байшингийн гал хажуу гэр лүү дамжиж, угаартсан иргэд галын аюулд өртсөн байсан аж. Ингээд мэргэжлийн ур чадвар гарган хурдан шуурхай ажиллаж, 2-13 насны таван хүүхэд, хоёр иргэнийг цаг алдалгүй гаргаж, эрдэнэт хүний амь насыг аварсан бахдам гавьяа байгуулжээ. Тэд угаартсан хүмүүсийг аварч түргэн тусламжийн машиндаа оруулах үед гэр шатаж нурсан аж. Тэгвэл өчигдөр Нийслэлийн эрүүл мэндийн газраас албан үүргээ биелүүлж явахдаа эрдэнэт хүний амь насыг аварсан хоёр албан хаагчдад “Хүний төлөө” медалийг гардуулж, нэг сарын цалинтай дүйцэх хэмжээний мөнгөн урамшуулал олгосон билээ. Харин өнөөдөр Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл салбарынхаа хоёр ажилтныг хүлээн авч уулзан, Эрүүл мэндийн яамны жуухаар шагнаж, урамшууллаа. Түргэн тусламжийн Их эмч Э.Одгэрэл болсон явдлын талаар ярихдаа “Өнгөрөгч сарын 19-нөөс 20-нд шилжих шөнө албан үүргээ гүйцэтгээд явж байсан. Дуудлагын дагуу очиход 50 гаруй насны иргэн хашааны гадаа тосч аваад “Байшин шатаж байна, бидэнд туслаач, гал дуудаж өгөөч” гэсэн. Бид маш шуурхай 101 рүү тусламж дуудаад, угаартсан хүмүүс хаана байгааг асуулаа. "Угаартсан иргэд урд талын гэрт байгаа" гэсэн. Улмаар байшингийн гал гэрийн дээд талын даавуу руу орж эхэлсэн учраас гэр лүү хурдан гүйж орсон. Гэрийн голын орон дээр таван хүүхэд, 20, 50 орчим насны хоёр эмэгтэй байлаа. Би гэр шатаж эхэлснийг дуулгаад хүүхдүүдийг ороож машинд оруулсан. Мөн 50 гаруй насны эмэгтэйг аваад гарсан. 28 орчим насны эмэгтэй өөрөө хүрэм нөмрөөд бидэнтэй хамт гарсан. Ер нь бол бүгд л өмссөн хувцастайгаа л гарч амжсан даа. Ингээд хүүхдүүдийг ЭХЭМҮТ-д хүргэж, 56 настай эмэгтэйг Цэргийн төв эмнэлгийн яаралтай тусламжийн тасагт хүргэж өгсөн” хэмээн ярив. Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл хүний төлөө хэмээн тангараг өргөсөн хоёр ажилтнаараа бахархаж байна хэмээгээд “Та бүхний буян заяа дэлгэрэг. Долоогийн долоон хүний алтан амь аварна гэдэг буянтай үйл хэрэг. Тиймээс миний зүгээс тусалж болох бүх зүйлээр туслахад бэлэн. Та бүхэн ч гэсэн нэгэн халуун ам бүлийг гэртэй болгох хандивын аянаа зохион байгуулаарай” хэмээлээ. Их эмч Э.Одгэрэл нь 2012 онд “Ач” анагаах ухааны их сургууль төгссөн бөгөөд 2017 оны арванхоёрдугаар сараас эхлэн Нийслэлийн Түргэн тусламжийн төвд их эмчээр ажиллаж байгаа аж. Харин жолооч Т.Гүнтэвсүрэн нь тус төвд 2003 оноос хойш ажиллаж буй бөгөөд эрүүл мэндийн салбарт тасралтгүй 23 жил ажиллажээ.

Сайд Д.Сарангэрэл БНХАУ-аас манай улсад суугаа Элчин сайд Син Хаймин-тай уулзалт хийлээ

БНХАУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд Син Хаймин үүрэгт ажлаа дуусгаж байгаатай холбогдуулан өнөөдөр ЭМЯ-нд хүлээн авч уулзлаа. Монгол, Хятад хоёр улсын эрүүл мэндийн салбар дахь харилцаа, хамтын ажиллагаа олон жилийн түүхэн уламжлалтай бөгөөд таныг Монгол Улсад ажиллах хугацаанд эрүүл мэндийн салбарын хүний нөөцийг бэхжүүлэх, эмч мэргэжилтнүүдийн сургалт, харилцан солилцоо, хөрөнгө оруулалт, анагаах ухаан, эрүүл мэндийн шинэ дэвшилтэт арга технологи нэвтрүүлэх, хамтарсан төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх, харилцан мэдлэг туршлага солилцох зэргээр томоохон ажлуудыг хийж хэрэгжүүллээ. Тухайлбал, хоёр улсын ЭМЯ-д хоорондын хоорондын хамтын ажиллагааны төлөвлөгөөг 1991 оноос эхлэн 4 жилийн хугацаатайгаар тус тус байгуулан ажиллаж байгаа бөгөөд 2017 онд Монгол Улсын Эрүүл мэндийн яам болон БНХАУ-ын Эрүүл мэндийн яам хоорондын 2017-2021 онд хамтран ажиллах төлөвлөгөөг байгуулсан. Уг төлөвлөгөөний хүрээнд халдварт өвчний хяналт, эрүүл мэндийн мэдээллийн тогтолцоо, телемедицин, цахим эрүүл мэнд, эрүүл мэндийн инноваци, технологи; уламжлалт анагаах ухаан, эх, хүүхдийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ, нийгмийн эрүүл мэндийн яаралтай үеийн бэлэн байдал, хариу арга хэмжээ, цусны аюулгүй байдал, эрүүл мэндийг дэмжих чиглэлүүдээр хамтран ажиллахаар тусгагдсан. Мөн эмч мэргэжилтний сургалт, хүний нөөцийн чадавхийг бэхжүүлэх чиглэлээр БНХАУ-ын Засгийн газрын хөгжлийн албан ёсны туслалцааны хүрээнд тус улсын Худалдааны яамнаас зохион байгуулдаг 3 долоо хоногийн сургалтад жил бүр олон тооны Монгол эмч мэргэжилтнүүд хамрагдсан. Тухайлбал, 2015-2018 онд нийт 74 эмч мэргэжилтнүүд эх хүүхдийн эрүүл мэнд, мэдрэл, зүрх судасны эмгэг, сувилахуй, уламжлалт анагаах ухаан болон халдварт өвчний чиглэлээрх сургалтад хамрагджээ. Түүнчлэн 2019 онд сүрьеэгийн чиглэлээр 30, зүрх судасны эмгэг болон бэлгийн замын халдварт өвчний чиглэлээр тус тус 25 эмч мэргэжилтнүүд хамрагдлаа.

Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл Бүгд Найрамдах Чех Улсын Пипл Ин Нийд Төрийн бус байгууллагын Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Тимоти Женкинс-тэй уулзлаа

Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэлийн Бүгд Найрамдах Чех Улсын Пипл Ин Нийд Төрийн бус байгууллагын Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Тимоти Женкинс-тэй хийх уулзалтад хийлээ. Уулзалтаар Чех Улсын Пипл Ин Нийд (People in need) Төрийн бус байгууллагын Монгол дахь Суурин төлөөлөгч Тимоти Женкинс Эрүүл мэндийн сайдад бараалхаж танилцах, эрүүл мэндийн салбарт хамтран хэрэгжүүлсэн төслийн талаар товч мэдээллээ. Мөн Европын холбооноос санхүүжиж буй "Амьсгалах эрх" төслийг танилцуулж, цаашдын хамтын ажиллагааны талаар харилцан санал солилцлоо. 2011 oнд Монгол Улсын Эрүүл мэндийн яам болон Бүгд Найрамдах Чех Улсын Пипл ин Нийд төрийн бус байгууллага хоорондын хамтран ажиллах санамж бичгийг байгуулж, “Монгол Улсын баруун болон өмнөд хэсэгт орших аймгуудад эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх нь” төслийг хэрэгжүүлсэн. 2011-2013 онд хэрэгжсэн уг төслийн хүрээнд Архангай, Өвөрхангай, Завхан, Баянхонгор, Хөвсгөл, Өмнөговь аймгийн нэгдсэн эмнэлэг тус бүрт явуулын эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлэхэд шаардлагатай аппарат, тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгслээр тоноглогдсон эмнэлгийн зориулалттай автомашиныг хүлээлгэн өгсөн. Явуулын эмнэлэг нь дараах тоног төхөөрөмжөөр хангагдсан. Үүнд, зөөврийн радио долгионы аппарат, зөөврийн эхо аппарат, ходоодны дуран, чагнуур, чихний дуран, цусны сахар хэмжигч, даралт хэмжигч, цусны оношилгооны аппарат, микроскоп, жижиг мэс ажилбарын ком, нүдний дуран, оношилгооны гэрэл, ариутгагч, жин, цахилгаан үүсгүүр, сандал, ширээ болон үзлэгийн сандал багтана. Төслийн хүрээнд алслагдсан, хөдөө орон нутгийн хүн амд үзүүлэх эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлөх явуулын эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээтэй холбоотой мэргэжил, арга зүйн дэмжлэг үзүүлэх, хууль эрх зүйн орчныг сайжруулах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлсэн. Эдгээр төслүүд нь эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж, үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, алслагдсан орон нутгийн иргэдэд эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг орчин үеийн зөөврийн оношилгооны тоног төхөөрөмжийг ашиглан цаг алдалгүй үзүүлэхэд чухал ач холбогдолтой юм.

ХАЛДВАРТ ӨВЧНӨӨС СЭРГИЙЛЭХ ХЯНАХ ҮНДЭСНИЙ ХӨТӨЛБӨРИЙН ХҮРЭЭНД “ТЭМБҮҮГ УСТГАЯ” ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ДЭМЖЛЭГТ ХЯНАЛТ ХИЙХ БАГ ГОВЬСҮМЭР АЙМАГТ АЖИЛЛАА

Халдварт өвчнөөс сэргийлэх хянах үндэсний хөтөлбөрийн хүрээнд “Тэмбүүг устгая” үйл ажиллагаанд дэмжлэгт хяналт хийх Эрүүл мэндийн яамны Эм, үйлдвэрлэл, технологийн газрын дарга Н.Гэрэлт –Одоор ахлуулсан, ХӨСҮТ-ийн дэд захирал Б.Цацралт-Од, тус эмнэлгийн ДОХ/БЗДХ-ын их эмч Ш.Навчисхан, НЛА-ны их эмч Б.Сайханхүү нарын бүрэлдэхүүнтэй баг 2019 оны 11 сарын 28-29 өдрүүдэд Говьсүмбэр аймагт ажиллаа. Дэмжлэгт хяналтын баг Говьсүмбэр аймгийн засаг дарга Г.Батсуурь, Эрүүл мэндийн газар, Нэгдсэн эмнэлгийн дарга, Өрх, сумын эрүүл мэндийн төвийн удирдлага, эмч, мэргэжилтнүүдтэй уулзаж, энэхүү үйл ажиллагааны хүрээнд хийгдсэн ажлууд, үр дүн, гарч байгаа бэрхшээл, цаашид хийх ажлуудын талаар ярилцлаа. Говьсүмбэр аймаг нь 2019 оны 11 сарын байдлаар илрүүлэг, үзлэг шинжилгээний явц 90%-тай , шинээр бүртгэгдсэн тэмбүүгийн тохиолдол бүрийг 100% эмчилгээнд хамруулж, тандалт, хяналт, хавьтал судлалын ажлыг үргэлжлүүлэн хийж байгаа бөгөөд 9.3 сая төгрөгийн санхүүжилтийг орон нутгийн төсвөөс шийдвэрлэсэн байна. Мэргэжлийн баг ажиллах хугацаандаа аймгийн ЭМГ, НЭ-ийн БЗДХ-ын кабинет, Лабораторийн үйл ажиллагаа, Шивээговь сумын эрүүл мэндийн төв болон Энх Тус Дэм өрхийн эрүүл мэндийн төвийн илрүүлэг үзлэгийн явцтай танилцаж, цаашид нэгдсэн эмнэлгийн БЗДХ-ын хүний нөөцийг ЭМС-ийн А/305 тоот тушаалын дагуу орон тоогоор хангаж ажиллах, мэргэшүүлэх, лабораторийн тоног төхөөрөмжүүдийг бүрэн хүчин чадлаар нь ашиглах, лаборантыг дадлагажуулах, төрөлхийн тэмбүүгийн эмчилгээний нөөцийг бүрдүүлэх, хавьтал судлалыг хийх зэрэг мэргэжил арга зүйгээр ханган зөвлөмж, дэмжлэг үзүүлэн ажиллаа.

М.Ганзориг: . Өвчтнийхөө чин сэтгэлийн инээмсэглэлийг  харах л эмч нарт хамгийн том урам болдог

М.Ганзориг: . Өвчтнийхөө чин сэтгэлийн инээмсэглэлийг харах л эмч нарт хамгийн том урам болдог Эрүүл мэндийн яамны хуулийн хэлтсийн дарга М.Ганзоригтой ярилцлаа. -Танай яамнаас АТГ-тай хамтарч “Инээмсэглэл бидэнд урам” зорилтот хөтөлбөр хэрэгжүүлээд эхэлчихсэн юм байна. Ямар шалтгаанаар ийм хөтөлбөр хэрэгжүүлэхээр болсон бэ? - АТГ-аас төрийн байгууллагын үйлчилгээтэй холбоотой авлигын эрсдлийг жил бүр судалдаг юм. Тэр судалгаагаар эрүүл мэндийн салбар эхний хэдэд жагсч байгаа. Олон улсын авлигын индексийг судалдаг “Транспери инитернэншнл” гэж байгууллага бий. Судалгаандаа дэлхийн 180 гаруй улсыг хамруулдгийн нэг нь манай улс. Нийт 100 оноогоор дүгнэдэг юм. Монгол улс 37 оноотойгоор нийт улсаас 93 дугаар байрт жагссан. Бүр тодруулж хэлбэл манай улс авлигын индексээрээ сүүлд яваа орнуудын нэг. “Транспери интернэшнл”-ийн судалгааны тайланг харахаар эрүүл мэндийн салбар авлигад өртөмтгий салбарт багтсан. Зорилтот хөтөлбөр хэрэгжүүлэх болсон үндсэн шалтгаан энэ л дээ. -Авлигад өртөмтгий салбарыг газрын алба, гааль, шүүх тэргүүлдэг. Эрүүл мэндийн салбар энэ салбаруудын дараа жагссан гэхээр нэг л үнэмшилгүй санагдаад байна л даа. Авлигын том хэрэгт ажлаа хийгээд яваа эмч нар орооцолдсон гэж лав дуулддаггүй. Авлигад өртөх эрсдлээрээ дээгүүр байранд ороод яваагийн гол шалтгаан нь юу юм бол? -Авлигад өртөмтгий салбарын эхний хэдэд жагссан шалтгааныг бид нийгмийн бухимдал, стресстэй холбож харж байгаа. АТГ-ын судалгаанд оролцсон иргэдийн өгсөн мэдээллийн дүнд манай салбар ийм үзүүлэлттэй гарсан юм. Өөрөөр хэлбэл иргэдийн төсөөлөл эрүүл мэндийн салбарыг авлигад өртөмгий салбар болгочихдог. Таны асуусанчлан эмч нар авлига аваад ял шийтгэл хүлээсэн тохиолдол үгүй ч иргэд тэгж харж, ойлгоод байна. Иргэд, эмч нарын хооронд үүсч буй үл ойлголцол, биенээ үл хүндэтгэсэн зарим хандлагаас үүдсэн асуудал ч гэж харж болохоор санагддаг. Замын түгжрэл, ажилгүйдэл гэх мэт нийгмийн стрессүүд бидний өдөр тутмын амьдралд тод ажиглагддаг. Наад зах нь л замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа жолооч нар яаж бухимддаг билээ. Нийгмийн энэ стресс эрүүл мэндийн салбарт нөлөөлөөд байна л даа. Нийгмийн элдэв асуудалд бухимдсан иргэн эмнэлэгээр үйлчлүүлье гээд ороод ирэхээр оочер, дараалал угтдаг. Ингээд л бухимдаж эхэлдэг. -Төрийн, хувийн бүх үйлчилгээ дугаар дарааллаар явдаг. Иргэд энэ бүхэнд шүүмжлэлтэй ханддаггүй хэрнээ эмнэлэгт түргэн шуурхай үйлчлүүлэх гэж зүтгэдэг нь гайхмаар хандлага шүү. Эмч нарын хүний амь аварсан сайхан түүхийг биш хааяа гардаг алдааг нь муучилсан сэтгэгдэл сошиалд цацагддагтай холбоотой хандлага шиг санагддаг. Сошиалын энэ хандлага иргэдийн сэтгэл зүйд “Улсын эмнэлэг хүнд сурталтай, эмч нар нь их зантай” гэх мэт сөрөг сэтгэгдэл суулгачихдаг гэдэгтэй та санал нийлэх үү? -Та маш зөв анзаарсан байна. Бид ч бас тэгж хараад байгаа. Зорилтот хөтөлбөр хэрэгжүүлж эмч, эмнэлэг, эрүүл мэндийн салбарын талаар зөв мэдээллийг нийгэмд хүргэх гээд байгаа цаад шалтгаан энэ л дээ. Мэдээж ганц хөтөлбөр хэрэгжүүлээд энэ буруу хандлага арилахгүй. Гэхдээ энэ мэтээр ойлгуулсан ухааруулсан мэдээллийг нийгэмд хүргээд явбал энэ сөрөг хандлага яваандаа арилна. Таны сая хэлсэнчлэн иргэд төрийн ямар ч байгууллагаас үйлчилгээ авахдаа дугаарладаг. Хувийн салбарын бүх үйлчилгээ оочер дарааллаар явдаг. Наад зах нь банкинд ороод дугаар авч үйлчлүүлдэг. Оочер ихтэй байна гээд теллерт нь уурладаггүй хэрнээ эмчид уурлаад байдаг нь эргэж бодохоор хандлага мөн үү гэвэл мөн. Нөгөө талаас улсын эмнэлэгт ачаалал их байдаг. Мэдээж яаралтай тусламжийг цаг алдалгүй хүргэнэ. Тийм биш тохиолдолд дугаар, дарааллаар нь үйлчлэхээс өөр арга байхгүй. Ханиад томууны улирал эхэлчихлээ. Яг өдийд ачаалал бүр ихэсдэг. Иргэдийн хувьд энэ онцлогийг ойлгохгүйгээр “Эмч нар үзүүлэх ёстой үйлчилгээгээ санаатайгаар удаашруулаад байна, таньдаг эмчээрээ л яриулахгүй бол бүтэхгүй нь” гэх мэт яриа шүүмжлэл гаргах нь бий. Монголд 52 мянган эмч, эмнэлгийн ажилтнууд байна. 12 мянга орчим нь их эмч нар. Маш том салбар л даа. Ямар ч салбарт алдаа гардгийн адил эрүүл мэндийн салбарт ч алдаа гардаг. Хүний амьтай холбоотой, асар их хариуцлага шаарддаг салбар учраас гаргах алдаа нь маш багаар хэмжигддэг. Эмч нартай холбоотой алдааг хүн эмчилж эдгээсэн, аварсан тоотой нь харьцуулахаар маш бага хувь гардаг. Тэг мянганы төд ч юм уу, тун бага тоо гарна. Таны хэлснээр сошиал орчинд эмч нарын сайн түүхийг тэр бүр хөнддөггүй, ганц нэг алдааг нь дэвэргээд сэвчихдэг гэм бий. Энэ нь эргээд та бид хоёрын ярианыхаа эхэнд онцолсон нийгмийн бухимдалтай холбоотой л доо. -Нэг эмч өдөрт хэчнээн хүнд үйлчилдэг бол? -Давтаад хэлэхэд эрүүл мэндийн салбарт ажиллагсад цаг наргүй, нойр хоолгүй ажиллацгаадаг. Нэгдүгээр эмнэлэг гэхэд өдөрт 2000-2500 орчим амбулаторийн анхан шатны үзлэг хийдэг. Үүнээс гадна давтан үзлэг гэж бий. Давтан үзлэг 500-600 орчимд хэлбэлздэг. Нэг эмч өдөрт 30-35 хүн үзэх нормтой ажилладаг. Ачаалал ихсээд ирэхээр амбулаторийн нэг эмч өдөрт 50-55 хүн үзэж байна. Нэг зүйлийг онцолж хэлэхэд манай салбарт сувилагчийн орон тоо маш дутуу. Цалин бага, ачаалал өндөр учраас ийм асуудал үүсчихсэн. Дэлхийн жишгээр бол нэг эмчид хоёр сувилагч ногдох ёстой. Гэтэл манайд нэг эмчид нэг сувилагч ч ногдохгүй байна. Улс орны эдийн засаг хэцүү байгуу учраас сувилагч нарын дунд гадагшаа гарч ажиллах сонирхол их анзаарагддаг. -Өндөр хөгжилтэй улсад сувилагчийн мэргэжил эрэлттэй, өндөр цалинтай болохоор сувилагч нар гадагшаа олноороо явдаг байх шүү? -Тийм шалтгаан яах аргагүй байна. Гэхдээ Засгийн газраас эрүүл мэндийн салбарынхнаа дэмжсэн, харсан бодлого хэр хэмжээндээ хэрэгжүүлж байгаа. Цалин хөлс урамшууллыг нь шат дараатайгаар нь нэмэгдүүлж яваа. Энэ жил гэхэд л улирлын урамшуулал, ажилласан жилийн нэмэгдэл гэх мэттэйгээ нийлээд эмч, эмнэлгийн ажилчдын цалин 50 гаруй хувиар нэмэгдсэн. Улс орны эдийн засгийн байдлаас хамаараад бага багаар нэмж байгаа давуу тал бий. -Монгол эмч нар дэлхийн хэмжээнд үнэлэгдсэн жишээ өчнөөнөөрөө дуулддаг. Дэлхийд чадвараа үнэлүүлсэн эмч нар гэвэл та ямар хүмүүсийг онцлох вэ? -Манай эмч нарын чадал чансааг дэлхий хүлээн зөвшөөрсөн жишээ олон шүү. Зүрхний эмчилгээгээр гуравдугаар эмнэлэг тэргүүлдэг, нэгдүгээр эмнэлгийн бөөрний эмчилгээ шагшигддаг гэж ирээд яривал улсын эмнэлгийн эмч, эмнэлгийн ажилтнуудын чадвар маш сайн. Манай эрүүл мэндийн салбар дэлхийн стандарт хангасан оношлогоо, эмчилгээний технологийг амжилттай нэвтрүүлчихсэн. Эрхтэн шилжүүлэн суулгах хагалгаа гээд ярихад л бөөр шилжүүлэн суулгах мэс засал 185, элэг шилжүүлэн суулгах мэс засал 80, ясны чөмөгний үүдэл эс суулгах мэс засал 18 удаа хийгдээд байна. Эрхтэн шилжүүлэн суулгах багийн ахлагчаар УНТЭ-ийн мэс заслын тасгийн эрхлэгч, анагаахын шинжлэх ухааны доктор, хүний гавьяат эмч О.Сэргэлэн ажилладаг. О.Сэргэлэн эмч дэлхийн шилдэг таван мэс засалчдын нэг. Монгол эмч нар хорт хавдрын эрт үеийн илрүүлэг, оношлогоо эмчилгээний чиглэлээр дэлхийтэй хөл нийлүүлж яваа. Хавдар судлалын үндэсний төвийн ерөнхий захирал Ж.Чинбүрэнг элэг, цөс, нойр булчирхайн хорт хавдрын мэс засалд оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлж Франц улсын Үндэсний академийн хүндэт гишүүнээр сонгосон. -Ж.Чинбүрэн эмч Орост руу явж элэг шилжүүлэн суулгах сургалт хийсэн гэл үү? - Ж.Чинбүрэн эмч ОХУ-ын Иркутскийн Хавдар судлалын төвд элэг шилжүүлэн суулгах сургалт хийж байсан. Бас энэ онд Санктпетербург хотын хавдрын эмнэлэгт мастер сургалт зохион байгуулж элэгний хавдрын мэс засал хийж, лекц уншсан. Ж.Чинбүрэн эмчийн энэ жишээнүүдээс Монгол улсын элэгний мэс заслын төвшин ямархуу төвшинд яваа нь харагдана. УГТЭ-ийн Зүрхний төвийн их эмч Х.Мөнгөн-Өлзийг онцолмоор байна. Х.Мөнгөн-Өлзий эмч зүрхний хэм алдагдлын интервенцийн имплантацын олон улсын орчин үеийн аргуудыг бүрэн эзэмшиж дэлхийн хэд хэдэн оронд зүрхний хэм алдагдлыг эмчлэх шинэ технологийн аргуудыг зааж сургах ажлуудыг хийж байгаа. -Жишээ нь ямар улсад уригдаж ажиллаж байгаа вэ? -Ойрхоны жишээ гэвэл Казахстан улсад зүрхний хэм алдагдлыг абляци, пейсмикер зэрэг олон арга технологийн эмчилгээг нэвтрүүлэх чиглэлээр уригдан очиж ажилладаг. Тархины мэс заслаар ч манай эмч нар дэлхийд танигдсан. УГТЭ дээр сүүлийн дөрвөөс таван жилд тархины судсан дотуурх мэс заслын олон аргыг амжилттай нэвтрүүлж байгаа эмчийн нэг бол мэдрэлийн мэс заслын эмч Р.Ганбаатар. Р.Ганбаатар эмч ОХУ-ын Бурденкогийн нэрэмжит Мэдрэлийн мэс заслын, Санктпетербургийн Алмазовын нэрэмжит мэдрэлийн мэс заслын институцэд суралцан ОХУ-ын дэлхийн нэртэй профессоруудтай гар нийлэн ажиллаж, ОХУ, ХБНГУ зэрэг орнуудад мэдрэл тархины мэс заслуудыг хийж байна. Монгол эмч нарын ур чадварыг харуулсан ийм жишээ олон бий. -Монгол эмч нарын дэлхийд үнэлэгдсэн түүхүүдийг сонсоход бахархалтай санагдлаа. Энэ үнэ цэнэ, брэндээ ашиглаж долларын урсгалаа нэмэх боломж байгаа юм биш үү. Манайхан эрүүл мэндийн аялал жуулчлал гэж гадагшаа багагүй валют алддаг. Эсрэгээрээ гадныхан Ж.Чинбүрэн эмчээр элэгний мэс засал хийлгэе гэж Монголыг зориод ирэх боломж өндөр харагдаад байх юм? -Тантай санал нэг байна. Бид энэ чиглэлээр нэг алхам ахисан. Ирэх жилээс бодит ажил эхэлнэ. Та бид хоёрын ярилцлагынхаа туршид хөндөж байгаа иргэд болоод эрүүл мэндийн салбарынхны хоорондын үл ойлголцлыг арилгах боломж гарц мэдээж бий. Эрүүл мэндийн салбар 100 хувь улсаас, төсвөөс хамаарахаар наад зах нь ачааллаа дийлэхгүй, ачаалал их байх хэрээр эмчилгээний чанарт нөлөөлдөг гэх мэт асуудлууд шийдлээ олохгүй байгаа юм. Эмч, эмнэлгийн ажилтнуудынхаа чадварыг бодитоор үнэлүүлэх боломж хуулиар бүрдсэн. Бүр тодруулж хэлбэл Эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний тухай хуульд эмнэлгийн бие даасан байдлыг хуульчилсан. Өөрөөр хэлбэл эмнэлгийг бие даалгах ажлыг хийж эхлэхээр болсон. Тодорхой хэмжээний тусламж үйлчилгээг төлбөртэй явуулж, тэндээсээ санхүүжиж, эмчилгээ үйлчилгээнээс олсон мөнгөөр хамгийн их ачаалалтай, хамгийн олон хагалгаа хийж яваа эмч ажилчдын цалинг нэмэх гарц байна. -Эмнэлгийг бие даалгах гэдгээ тодруулаач. Бие даалгах ажлыг ойрын хугацаанд эхлүүлнэ гэсэн үг үү? -Эмнэлгийг бие даалгах туршилтыг ирэх жил гурван эмнэлэгт хийхээр төлөвлөсөн. Улсын эмнэлэг энэ мэтээр тодорхой хэмжээнд бие дааж, санхүүгийн эрх чөлөөтэй болоод ирвэл дагаад эмнэлгийн үйлчилгээ сайжирна. Элэгний эмчилгээгээр дэлхийн жишигт хүрч хөгжих боломж ч нээгдэнэ. Таны асуусанчлан Ж.Чинбүрэн эмчээр мэс засал хийлгэнэ гээд гаднаас олноороо зорьж ирэх ирээдүйг наашлуулах ажил эмнэлгийг бие даалгах туршилтаас эхэлнэ. Эмнэлгүүд санхүүгийн хувьд хүчирхэгжээд, биеэ даагаад эхэлбэл гаднаас мундаг мэргэжилтэн урьж чадвар чансаагаа дээшлүүлэхэд ямар ч асуудал байхгүй. -Бие даалгах туршилт хийх эмнэлгүүдэд төсвөөс санхүүжилт хийх үү? -Бие даалгана гэхээр шууд бүгдийг нь хувьд гаргана гэсэн үг биш. Тодорхой хэмжээний санхүүжилтээ төсвөөс аваад явна. Гойд сайн, илүү өндөр төвшинд хүрсэн зарим нэг эмчилгээ, үйлчилгээгээ үнэлгээтэй болгож, илүү гүнзгий хөгжүүлье, дэлхийд брэнд болгоё, алсдаа эрүүл мэндийн аялал жуулчлалыг Монголдоо татъя гэсэн санаагаар эмнэлгийг бие даалгах туршилтыг эхлүүлж байна. Түрүүн онцолсончлон нэгдүгээр эмнэлгийн бөөрний мэс засал, гуравдугаар эмнэлгийн зүрхний мэс засал дэлхийд брэнд болчихвол эрүүл мэндийн салбар дэлхийн хэмжээнд хөгжиж, өндийгөөд ирэх бүрэн боломжтой. Эмч нарын тухай энэ мэт мэдээлэл төдийлөн цацагддаггүй. Ийм агуулгатай мэдээлэл давтамжтай цацагдах хэрээр эрүүл мэндийн салбарын талаарх сөрөг мэдээлэл, хандлага зөөлөрнө, сөрөг хандлага зөөлөрвөл иргэдийн эмч, эмнэлгийн ажилтнуудад хандах хандлага эерэг болно, эмч, эмнэлгийн ажилтан, өвчтний үл ойлголцол багасна, энэ бүхэн нь эргээд эмнэлгийн үйлчилгээний чанарт ч сайнаар нөлөөлнө гэж бид харж байгаа. - Иргэдийн дунд эмч дээр очихоос илүү лам, бөөгөөр явдаг, эмнэлгийн үйлчилгээ авч, эмч нарын хүчээр эрүүл болсноо мухар сүсэгтэй холбож хараад байдаг. Эмч нарт урам өгөхөөс илүү сэтгэлд нь таагүй мэдрэмж төрүүлэхээр хандлага байх, тийм үү? -Тэгэлгүй яахав. Зүтгэл хүчээ шавхаж эмчилсэн хүнийх нь ар гэрийнхний гаргадаг иймэрхүү хандлага эмч нарын урмыг их хугалдаг. “Урмыг нь хугалахаар ууцыг нь хугал” гэж ардын зүйр үг бий. Айхавтар утгатай үг шүү. Эмч нарын их хурлын үеэр яригдсан нэг жишээг би танд хэлье. Өндөр настай аав нь хагалгаанд орж л дээ. Хүлээлгийн хэсэгт ар гэрийнхэн нь цугаараа ирчихсэн. Олон цагийн хагалгааны дараа эмч гарч ирээд “Хагалгаа амжилттай боллоо” гэж хэлсэн чинь хүү нь утсаар яриад цааш явахдаа “Нөгөө лам их мундаг хэлжээ. Зүгээр гэсэн, яг байна” гэсэн юм билээ. Ийм жишээ олон дуулддаг. Хамаг чадлаа барж, мэс заслын ширээний ард олон цагаар зогсч, цустай хутгалдаж байж мэс засал хийгээд гарч ирсэн эмч, эмнэлгийн ажилтнуудад ийм үг ямар сонсогдох вэ. Эмчилсэн өвчтнөөсөө баярлалаа гэсэн үг сонсч, инээмсэглэхийг нь харах чинь л маш том урам шүү дээ. Иргэддээ хандаж хэлэхэд өвчнийг чинь эмчилсэн эмчдээ баярлалаа гэсэн үг хэлж, чин сэтгэлээсээ инээмсэглэхэд л болно, тэр чинь л таны зүгээс өгч буй хамгийн том бэлэг, хамгийн том урам гэж хэлмээр байна. Эмч эмнэлгийн ажилтнуудад ёс зүйн дүрэм гэж бий. Тэр дүрэмдээ захирагдаж ажилладаг. Эрүүл мэндийн байгууллагаар үйлчлүүлж байгаа иргэдийн хэм хэмжээг зохицуулсан зохицуулалтууд бас байгаа.

ТӨСӨЛД САНАЛ АВЧ БАЙНА